State Scheme👩 Women & Child🎓 Education & Scholarship💼 Employment & Skills

Indira Mahila Shakti Prashikshan Evam Kaushal Samvardhan Yojana - RS-CSEP

इंदिरा महिला शक्ति प्रशिक्षण एवं कौशल संवर्धन योजना – RS-CSEP

Verified · Updated 28 Jun 2026Apply on official siteShare
Benefit
निःशुल्क RS-CSEP (स्पोकन इंग्लिश एवं व्यक्तित्व विकास) पाठ्यक्रम — संपूर्ण प्रशिक्षण शुल्क राज्य सरकार द्वारा वहन; उत्तीर्ण होने पर मान्य प्रमाण-पत्र।
Applies to
Rajasthan
Application
Always open
Launched
2020

Overview

इंदिरा महिला शक्ति प्रशिक्षण एवं कौशल संवर्धन योजना के अंतर्गत राजस्थान सरकार के महिला एवं बाल विकास विभाग द्वारा राज्य की महिलाओं एवं बालिकाओं को राजस्थान नॉलेज कॉर्पोरेशन लिमिटेड (RKCL) के माध्यम से निःशुल्क RS-CSEP (Rajasthan State Certificate Course in Spoken English and Personality Development) पाठ्यक्रम कराया जाता है। यह लगभग 130 घंटे (प्रतिदिन 2 घंटे, सप्ताह में 5 दिन) का प्रशिक्षण है, जिसमें अंग्रेजी बोलचाल, संप्रेषण कौशल, आत्मविश्वास एवं व्यक्तित्व विकास सिखाया जाता है। इसका उद्देश्य महिलाओं के रोजगार एवं उद्यमिता के अवसर बढ़ाना तथा उन्हें आत्मनिर्भर बनाना है। पाठ्यक्रम की संपूर्ण फीस राज्य सरकार वहन करती है।

Who it's for

राजस्थान की मूल निवासी महिलाएं एवं बालिकाएं (16–45 वर्ष)12वीं उत्तीर्ण छात्राएं एवं महिलाएंरोजगार एवं उद्यमिता हेतु अंग्रेजी एवं संप्रेषण कौशल सुधारने की इच्छुक महिलाएंविधवा, परित्यक्ता, तलाकशुदा एवं हिंसा से पीड़ित महिलाएं (प्राथमिकता)

Eligibility

  • आवेदक राजस्थान की मूल निवासी महिला/बालिका होनी चाहिए।
  • आयु 16 से 45 वर्ष के बीच होनी चाहिए।
  • न्यूनतम शैक्षणिक योग्यता 12वीं उत्तीर्ण होनी चाहिए।
  • केवल महिला/बालिका अभ्यर्थी ही पात्र हैं।
  • प्रशिक्षण के दौरान न्यूनतम 65% बायोमेट्रिक उपस्थिति अनिवार्य है।
  • कुल सीटों में 18% अनुसूचित जाति एवं 14% अनुसूचित जनजाति के लिए आरक्षित हैं।
  • विधवा, तलाकशुदा, परित्यक्ता एवं घरेलू हिंसा से पीड़ित महिलाओं को प्राथमिकता दी जाती है।

Who is not eligible

  • राजस्थान के बाहर की मूल निवासी महिलाएं पात्र नहीं हैं।
  • 16 वर्ष से कम एवं 45 वर्ष से अधिक आयु की महिलाएं पात्र नहीं हैं।
  • पुरुष अभ्यर्थी इस योजना के लिए पात्र नहीं हैं।
  • 12वीं उत्तीर्ण न होने वाली अभ्यर्थी पात्र नहीं हैं।

Documents required

जन आधार कार्ड
आधार कार्ड
राजस्थान का मूल निवास प्रमाण-पत्र
12वीं की अंकतालिका (आयु एवं शैक्षणिक योग्यता हेतु)
पासपोर्ट साइज फोटो
पंजीकृत मोबाइल नंबर
बैंक खाता विवरण
अनुसूचित जाति/जनजाति हेतु जाति प्रमाण-पत्र (यदि लागू हो)
विधवा/तलाकशुदा/परित्यक्ता/हिंसा पीड़िता हेतु संबंधित दस्तावेज (यदि लागू हो)

How to apply

  1. 1आधिकारिक पोर्टल www.myrkcl.com/wcdnew पर जाएं।
  2. 2होम पेज पर जन आधार नंबर एवं कैप्चा कोड दर्ज करें।
  3. 3‘Get Details’ विकल्प पर क्लिक करें।
  4. 4पंजीकृत मोबाइल नंबर पर प्राप्त OTP दर्ज कर ‘Confirm’ करें।
  5. 5खुले हुए आवेदन फॉर्म में आवश्यक विवरण भरें एवं दस्तावेज अपलोड करें।
  6. 6नजदीकी RKCL आईटी ज्ञान केंद्र (ITGK) का चयन कर आवेदन जमा करें।

Frequently asked questions

RS-CSEP पाठ्यक्रम किस बारे में है?

RS-CSEP एक निःशुल्क स्पोकन इंग्लिश एवं व्यक्तित्व विकास पाठ्यक्रम है, जिसमें अंग्रेजी बोलचाल, संप्रेषण कौशल एवं आत्मविश्वास विकसित किया जाता है। यह लगभग 130 घंटे का प्रशिक्षण होता है।

RS-CSEP के लिए आयु एवं शैक्षणिक योग्यता क्या है?

आवेदक राजस्थान की मूल निवासी महिला होनी चाहिए, आयु 16 से 45 वर्ष तथा न्यूनतम 12वीं उत्तीर्ण होनी चाहिए।

क्या इस पाठ्यक्रम के लिए कोई शुल्क देना होता है?

नहीं, पाठ्यक्रम पूर्णतः निःशुल्क है तथा संपूर्ण प्रशिक्षण शुल्क राज्य सरकार के महिला एवं बाल विकास विभाग द्वारा वहन किया जाता है।

आवेदन कैसे करें?

आधिकारिक पोर्टल www.myrkcl.com/wcdnew पर जन आधार नंबर एवं OTP के माध्यम से ऑनलाइन आवेदन किया जा सकता है।

Disclaimer: This information is for general guidance only. ClariNexusHub is not a government body. Scheme rules and amounts can change, so always confirm the details and apply on the official portal linked below.

Related schemes

Central

Pradhan Mantri Mudra Yojana (PMMY)

प्रधानमंत्री मुद्रा योजना

छोटे और सूक्ष्म उद्यमों के लिए ₹20 लाख तक का बिना गारंटी वाला व्यवसाय ऋण।

₹20 लाख तक का बिना गारंटी वाला ऋण
View details
Central

Sukanya Samriddhi Yojana (SSY)

सुकन्या समृद्धि योजना

बालिका के लिए कर लाभ के साथ उच्च-ब्याज वाली लघु बचत योजना।

उच्च ब्याज वाली बचत + धारा 80C के तहत कर लाभ
View details
State

Mukhyamantri Majhi Ladki Bahin Yojana (Maharashtra)

मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना

महाराष्ट्र की पात्र महिलाओं को DBT के माध्यम से प्रति माह ₹1,500।

प्रति माह ₹1,500 (DBT)
View details
State

Kunwarbai Nu Mameru Yojana (Gujarat)

કુંવરબાઈનું મામેરું યોજના

અનુસૂચિત જાતિ, સામાજિક-શૈક્ષણિક પછાત વર્ગ અને આર્થિક પછાત વર્ગની દીકરીના લગ્ન પ્રસંગે ₹12,000ની આર્થિક સહાય.

દીકરી દીઠ ₹12,000 (DBT દ્વારા)
View details